Van waar komt mijn hulp?

 

Een volle kerk, dat deed goed deze 19e januari 2020 bij de oecumenische dienst in de Petruskerk.  Maar liefst zes kerkelijke gemeentes bijeen, waaronder ook een deel van de parochie uit Wormerveer die de week vóór deze dienst opgeheven was.  En toch: nood, want de meeste van onze kerken hebben te maken terugloop.  Jongere generaties die afhaken en ouderen die vanwege hun beperkte mobiliteit niet meer kunnen komen.  Van waar komt onze hulp in deze moeilijke tijden voor kerkgemeenschappen? En... van waar komt onze hulp voor de eenzaamheid om ons heen, armoede en schuldenproblematiek, de klimaatcrisis en de bijna eindeloze oorlog in Syrië  en elders?

Ter inspiratie werd in deze gebedsweek voor de eenheid van de kerken gelezen over de schipbreuk van de apostel Paulus op Malta.   Aansluitend hielden de voorgangers een samenspraak: 

 

Samenspraak tussen vier voorgangers Neeltje Reijnders, Matthé Bruijns, Kok Klever en Jelle Knol die verspreid in de kerk staan met allemaal een peddel in de hand

 

De voorgangers roepen om hulp.   

 

N: Help, help..  We zitten in zwaar weer. Korte lontjes en het opkomen voor welvaart voor de eigen kleine groep bepalen het nieuws en overschaduwen degenen met gezond verstand. 

 

M: Help, Het uitputtende gebruik van moeder aarde leidt tot extremen van droogte, vuur, wind en water. Kerkgemeenschappen worden kleiner. Gebouwen worden gesloten.

 

K: Help, We zijn zo druk met overleven als kerkelijke gemeentes en parochies dat soms uit zicht raakt  waar we eigenlijk ook al weer kerk voor zijn.

 

J: Help,  het hele Christelijke verhaal dreigt na 2000 jaar uit onze cultuur en maatschappij te verdwijnen.  Van waar kan onze hulp nog komen? 

 

M: Wacht, kom allemaal bij mij. Ik kan jullie redden. Wij hebben het grootste gebouw, dan zijn we toch klaar?

 

N: Nou, dat zeg je wel: wij hebben het oudste gebouw. Dus het lijkt me logisch dat iedereen naar ons komt, dan zijn wij gered. 

 

J: Nou, dat zeg je wel, maar volgens mij is de oud katholieke kerk is de oudste.  En… ons gebouw is het modernst.  Klaar voor de toekomst als jullie je aansluiten! Onze jeugd is jullie toekomst.

 

K: O, maar die Vermaning… dat is dat is toch echt Zaans Erfgoed.  Doopsgezinden waren de motor voor de Zaanse Industrie. Moeten we de Vermaningen niet als eerste behouden? 

 

N: Ja, maar wacht eens even.   Als Christenen waren we toch sámen onderweg?  Zijn we ooit niet samen begonnen?  Is het niet door stijfkoppigheid dat we allemaal aparte kerken zijn geworden?  De oplossing is toch niet dat één het voortouw krijgt en alles gaat bepalen? Dat lijkt me uitstel van de ondergang, maar geen afstel.

 

J: Vertrouw nu maar: God voert toch wel zijn plan met ons uit.  Of, anders gezegd:  de wereld draait wel door.  Het gaat erom dat wij daarin samen met elkaar en met het geloof in God een weg vinden. Die gebouwen zijn daar eigenlijk niet zo belangrijk in. 

 

M: Kijk vanmorgen eens om je heen.  En toen,  afgelopen september met de buitendienst op de Kaaikhof,  1 november met de lichtjes op het kerkhof en in de Kerstsamenzang….  Toen waren we toch ook samen?

 

K: Zijn onze verschillen niet juist onze redding?  Dat we allemaal bij ons geloof iets anders voelen, net iets anders denken, zingen, lezen en bidden?   En dat juist in die verscheidenheid een ontmoeting ontstaat waarin we samen iets van Gods aanwezigheid ervaren? 

 

J: Kom, laten we samen op weg gaan.  Als kerken in Krommenie vieren en inspelen op eenzaamheid, schuldenproblematiek, en wat er al niet meer speelt.     

 

N: Goed idee. Samen zullen we wellicht een iets andere koers varen dan we zelf gedacht hadden.  Maar wel één die mensen verbindt en goed doet.  Was dat niet de echte bestemming van Paulus en ook van ons? 

 

K: Laat dat dan ons kompas zijn. De weg om samen Christelijk te leven.  Dat zal ons thuisbrengen.  Ik voel al dat we zo vaste grond onder onze voeten krijgen.  


 

Meditatie door  Ds. Jelle Knol  (Leliekerk)

 

Veiligheid is ons heel veel waard. Alles voor de veiligheid!

We hebben driesterrensloten op onze deuren;

verzekeren ons voor van alles en nog wat.

We hebben protocollen en checklists.

We hebben inspecties en controles.

En als er toch iets misgaat hebben we een Onderzoeksraad voor de Veiligheid om te voorkomen dat het nóg eens misgaat.

 

Dat verlangen naar veiligheid heeft iets heel dubbels.

Aan de ene kant is het zó logisch, zó vanzelfsprekend, zó menselijk.

En ook gewoon goed: het is toch niet goed om roekeloos te zijn en onnodige risico’s te nemen?! Zelfs een ezel stoot zich in ’t gemeen…

 

Maar krampachtig streven naar veiligheid maakt ons kwetsbaar.

We gaan reageren vanuit angst. Alles dicht timmeren.

Niets meer ondernemen. Niets meer uitproberen uit angst om te falen.

Proberen te bewaren wat we hebben en verder niets.

 

Ook als kerken kunnen we vanuit een kramp reageren.

Soms hebben we als kerken een crisis nodig om van te leren.

Soms waren we zo lekker aan het varen dat we een storm nodig hebben om ons af te vragen: gaan we wel de goede koers?

In zwaar weer leren we de vraag te stellen: “Vanwaar komt onze hulp?”

 

De kerk loopt altijd het risico een ‘hobbyclub’ te worden.

Een warm nest. Een veilige omgeving.

We kunnen het goed hebben met elkaar. Gezellige activiteiten, mooie diensten, voorbereid door een groep voorgangers die een goede klik met elkaar hebben.

En dat ís toch ook heel mooi?!

 

In onze voorbereidingsgesprekken merkten we hoezeer we zelf als voorgangers onszelf ook snel terugtrekken op veilige plekken. Het goed hebben met elkaar. De boodschap binnen de kerk houden, juist als die in zwaar weer is. Voor je het weet blijft het daarbij.

 

Dan worden we vandaag behoorlijk uitgedaagd.

Uitgedaagd door die bemanning van het schip waar Paulus op zat.

De bemanning wordt bang om op een klip te lopen.

Uit angst wil de bemanning het schip verlaten en verder gaan met de sloep.

Ze hangen de sloep al overboord.

En dan waarschuwt Paulus: “je moet aan boord blijven, anders wordt je niet gered!”

En wat doen de bemanningsleden?

Ze kappen de touwen van de sloep en laten hem in zee vallen!

Wat een vertrouwen!

Zeemannen die hun reddingsboot vrijwillig weg laten drijven…

Dat is als lassers die hun helm wegdoen.

Als bergbeklimmers die hun touwen doorsnijden.

Als inwoners in ‘t centrum van Amsterdam die hun huis niet op slot doen.
Slecht idee…

 

Kennelijk hebben die bemanningsleden ergens héél véél vertrouwen door opgedaan.

Paulus’ vertrouwen midden in de storm werkte kennelijk extreem aanstekelijk voor deze mensen!

Maar waar haalde Paulus zijn vertrouwen vandaan?

Waar kwam zíjn hulp vandaan?

Wáárom kwam Paulus veilig aan op Malta? Hij vertelde over een engel die hem had gezegd: “Wees niet bang Paulus, je moet voor de keizer verschijnen.”

Je hebt een doel.

Je bent nodig.

Je taak is nog niet volbracht.

 

Durven wij dat ook over de kerk te zeggen?

We hebben een taak. Een missie. Een doel.

Als kerken hebben wij in de loop van een paar decennia bescheidenheid geleerd.

Mijn eigen kerken, de gereformeerde kerken, hebben daar zéker in moeten leren.

Maar ik hoop dat bescheidenheid ons niet het zicht gaan ontnemen op het feit dat we een doel hebben. Dat doel is ons bestaansrecht. We zijn geen hobbyclubs, maar kerken.

De kerk is geen doel op zich.

De kerk hééft een doel.

 

Misschien ervaren we vandaag de pijn van een heel recent gesloten kerkgebouw waar we misschien wel levenslang zoveel waardevols hebben meegemaakt.

We kunnen ons vandaag zorgen maken over het feit dat we met een gezámenlijke dienst van zes gemeenten makkelijk in één kerkgebouw passen…

Maar ik hoop dat júist zulke stormen ons dan doen vragen:

“Vanwaar komt onze hulp?”

En: voor welk doel doorstaan we deze stormen?

 

Ik kijk met hoop en verlangen naar hoe we als kerken meer en meer present zijn in onze omgeving. In alle voorzichtigheid meen ik toch daar het werk van de Geest in te mogen zien.

We willen als kerken graag beschikbaar zijn hier in Krommenie en Assendelft en omstreken.

  • Samen een bakkie doen, wekelijks in één van de kerken.

  • Er is overleg via de Praktische Diaconie. We proberen als kerken dienstbaar te zijn in situaties van eenzaamheid, schulden en armoede. Dat kan zo praktisch zijn als onderdak bieden aan verdeelpunt prakkie075 om op zondag gratis brood te verstrekken.

  • En ook ‘bínnen’ bezinnen we ons samen op onze rol als kerken en christenen ‘buiten’. We kunnen ons de komende tijd bijv. bij gespreksavonden bezinnen op:

    • Wat voor rol religie speelt in seculiere muziek als die van de Rolling Stones.

    • We kunnen aan de hand van Dietrich Bonhoeffer in gesprek over hoe de christelijke theologie tegendraads kan zijn. Hoe we als christenen weerstand kunnen bieden aan verkeerde machten, zoals Bonhoeffer zelf het Nazi-regime bestreed.

    • We kunnen samen bezinnen op Groene Theologie en hoe het Evangelie een positieve stem kan zijn in de stevige klimaatdiscussies.

  • Zie de flyer die jullie bij de liturgie gekregen hebben voor alle activiteiten van de komende tijd.

  • Ik vind het persoonlijk heel mooi dat onze nieuwe (maar allang bekende!) collega’s Kok Klever en Jannie Nijwening niet alleen zijn aangesteld voor werk bínnen de kerkmuren, maar juist ook daarbúiten.

 

Er gebeuren mooie dingen!

Ook vandaag.

Laten we van mooie dingen in de kerk genieten zonder er schijnveiligheid van te maken.

Laten we bescheiden blijven, maar een doel hebben.

En laten we de goede vragen blijven stellen.

Waar komt onze hulp vandaan?

Laten we bidden!

Het ging ergens over, deze morgen in de samenkomst met zes kerkelijke gemeenten!   Er werd gecollecteerd voor Stichting Present die praktische hulp aanbiedt aan kwetsbare mensen.  En .. er was een geest van verbondenheid en solidariteit die ons in Krommenie, Assendelft en de hele Zaanstreek verder zal brengen!